Wrażenie, że „trochę mniej w oponach nie robi różnicy”, bywa kosztowne: zbyt niskie ciśnienie zwiększa odkształcenie opony, co podnosi opory toczenia, a w efekcie prowadzi do wyższego spalania. Zaniżone ciśnienie wiąże się też ze słabszym bezpieczeństwem, m.in. większym ryzykiem aquaplaningu i wydłużeniem drogi hamowania średnio o 22%. Dalej liczy się nie tylko skutkowy efekt w paliwie, ale także to, jak odczyt wykonać, by był porównywalny z zaleceniami producenta.
Jak zbyt niskie ciśnienie zwiększa opory toczenia i spalanie
Zbyt niskie ciśnienie w oponach zwiększa ich ugięcie na styku z nawierzchnią. W efekcie rosną opory toczenia, czyli część energii, którą pojazd musi „oddawać” do przetaczania opony zamiast przeznaczać ją na napęd. To zwykle przekłada się na wyższe zużycie paliwa.
Spadek ciśnienia zwiększa też opory toczenia przy jeździe w deszczu i na mokrej nawierzchni. Niedopompowana opona może gorzej pracować w warunkach filmu wodnego, co jest wiązane ze zwiększonym ryzykiem aquaplaningu. Równolegle rośnie ryzyko dłuższego hamowania — zaniżone ciśnienie jest wiązane ze wydłużeniem drogi hamowania średnio o 22%.
Długotrwała jazda na zbyt niskim ciśnieniu może prowadzić do przegrzewania opony. Taki stan bywa powiązany ze wzrostem ryzyka uszkodzeń wewnętrznych i rozerwania opony, szczególnie przy wyższych prędkościach. Korekta ciśnienia (w granicach zaleceń producenta) ma znaczenie nie tylko dla ekonomiki jazdy, ale też dla bezpieczeństwa.
O ile rośnie zużycie paliwa przy spadku ciśnienia (wartości orientacyjne)
Spadek ciśnienia w oponach względem wartości zalecanych może wiązać się ze wzrostem zużycia paliwa, ponieważ rośnie odkształcanie opony na styku z nawierzchnią i tym samym opory toczenia. Na podstawie testów przytoczono orientacyjne zależności procentowe dla różnych odchyleń ciśnienia:
| Obniżenie ciśnienia względem zaleceń (bara) | Wzrost zużycia paliwa (orientacyjnie) |
|---|---|
| 0,2 | ok. 1% |
| 0,6 | ok. 4% |
| 1,5 | ok. 1% |
- Utrzymywanie właściwego ciśnienia jest szacowane na ok. 4% oszczędności paliwa na trasie oraz na oszczędności rzędu niemal 4% rocznie (opisywane jako równowartość ok. dwóch tygodni tankowania).
- W dyskusjach wskazuje się również, że niedopompowane opony mogą powodować ok. 10–15% wyższe spalanie (zależnie od skali niedopompowania i warunków jazdy).
- Efekt może zależeć od tego, o ile spadło ciśnienie względem wartości zalecanej: im większa różnica, tym zwykle większe zużycie paliwa.
Jak sprawdzić ciśnienie w oponach zgodnie z zaleceniami producenta
Aby odczyt ciśnienia był miarodajny, warto wykonywać pomiar na „zimnych” oponach: po dłuższym postoju albo po przejechaniu nie więcej niż ok. 2 km. Po jeździe opona się rozgrzewa, a ciśnienie rośnie (orientacyjnie nawet o ok. 0,3 bara, a w upalne dni może dojść do ok. 1 bara), więc pomiar „na gorąco” może zniekształcać ocenę względem zaleceń producenta.
Do pomiaru wykorzystaj manometr zaufanej jakości. Jeżeli masz TPMS, możesz podejrzeć bieżące wskazania w menu, ale system działa jako ostrzeganie i nie zawsze wykrywa niewielkie spadki — dlatego ręczna weryfikacja manometrem bywa zalecana.
- Kiedy mierzyć: co najmniej raz w miesiącu oraz przed każdą dłuższą podróżą; wg GTU także co drugie tankowanie.
- Warunki pomiaru: zimne koła — po dłuższym postoju lub po jeździe nie dłuższej niż ok. 2 km.
- Sprawdzaj wszystkie koła: ciśnienie może się różnić między osiami (z przodu i z tyłu), dlatego warto kontrolować komplet kół — również koło zapasowe.
- Jaki przyrząd: korzystaj z manometru, który daje wiarygodne odczyty; w razie wątpliwości porównaj wskazania z innym urządzeniem lub w serwisie.
- TPMS nie zastępuje pomiaru: nawet przy aktywnym systemie regularnie sprawdzaj ciśnienie ręcznie manometrem.
Gdzie znaleźć wartości zalecanego ciśnienia (naklejka, etykieta opony, instrukcja)
Wartości zalecanego ciśnienia w oponach są podawane przez producenta auta i to one są punktem odniesienia przy ustawianiu ciśnienia. Najczęściej znajdziesz je w instrukcji obsługi — producent podaje zalecenia dopasowane do modelu i wariantu pojazdu.
Drugim typowym miejscem jest naklejka na słupku od strony kierowcy (często na słupku B) lub informacja na drzwiach. W zależności od wersji auta mogą występować różne wartości dla warunków użytkowania, np. dla różnych wariantów obciążenia oraz rozkładu obciążenia.
W wielu samochodach podobne informacje można też znaleźć na wewnętrznej stronie klapki wlewu paliwa — jako odniesienie do wartości zalecanych dla konkretnego auta.
Zalecane ciśnienie może zależeć od rodzaju ogumienia (np. zastosowanego rozmiaru opon), obciążenia (liczby pasażerów i bagażu), a także od rozmiaru obręczy i wersji silnika. Producent może również przewidywać różne wartości dla przodu i tyłu (w różnych warunkach użytkowania), więc nie zakładaj jednej „uniwersalnej” liczby dla całego auta.
Nie opieraj się na wartościach podanych na boku opony. Zwykle jest tam wartość maksymalnego ciśnienia, jakie opona może wytrzymać, a to nie musi oznaczać właściwego ciśnienia dla Twojego pojazdu. Jeśli masz wątpliwości, sprawdź wskazanie dla Twojej wersji auta w instrukcji lub na naklejce.
Jak skorygować ciśnienie po pomiarze i ponownie je zweryfikować
Po korekcie ciśnienia wykonaj ponowną weryfikację, aby potwierdzić, że w każdym kole osiągnąłeś wartości zgodne z zaleceniami producenta dla Twojego auta.
- Zmierz ciśnienie manometrem (na zimnych kołach): skontroluj każdą oponę, w tym także koło zapasowe, a następnie porównaj wyniki z zaleceniami producenta.
- Skoryguj ciśnienie, jeśli jest zbyt niskie: dopompuj koła przy użyciu kompresora samochodowego lub na stacji. Gdy korzystasz z kompresora, trzymaj się pomiaru manometrem, bo mogą pojawiać się rozbieżności w wskazaniach. Jeśli wracasz po jeździe i trzeba doprowadzić ciśnienie do wartości zaleconych, pomocny może być także własny samochodowy kompresor.
- Zwróć uwagę na obciążenie: w podejściu praktycznym, gdy auto jest obciążone pasażerami i bagażem, dopuszcza się ustawienie zwiększonego ciśnienia o ok. 10% względem zaleceń (np. na szybsze odcinki), a po zakończeniu takiej jazdy wróć do wartości zaleconych przez producenta.
- Po korekcie wykonaj ponowny pomiar: po dopompowaniu sprawdź ciśnienie jeszcze raz, aby upewnić się, że trafiasz w zakres zaleceń.
- Załóż nakrętki na zaworki: po pomiarze i korekcie załóż nakrętki na zaworki — bez nich zaworki mogą szybciej się zużywać, a także rośnie ryzyko utraty szczelności przez zabrudzenie.
- TPMS nie zastępuje ręcznej kontroli: system monitorowania ciśnienia (TPMS) może działać z opóźnieniem lub mieć ograniczenia, dlatego nie opieraj korekty wyłącznie na odczytach z czujników.
Jeśli korygowałeś ciśnienie po jeździe z rozgrzanymi oponami, po przejściu na zimne koła dostosuj ustawienie ponownie do wartości zaleconych przez producenta.
